.jpeg)
Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Nurhayat Özkan Sevencan ve Prof. Dr. Hatice Gülşah Karataşın araştırmacı olarak görev aldığı TÜBİTAK destekli projede, Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde bilişsel egzersizlerin etkileri araştırıldı.
Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Nurhayat Özkan Sevencan ve Prof. Dr. Hatice Gülşah Karataş’ın araştırmacı olarak görev aldığı TÜBİTAK destekli proje tamamlandı. Bartın Üniversitesinden ’nın yürütücülüğünü yaptığı araştırmada, Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde egzersizlere bilişsel çalışmaların eklenmesinin etkileri incelendi.
“Tip 2 Diyabetes Mellituslu Bireylerde İkili Görev Eğitiminin Denge, Egzersiz Kapasitesi, Bilişsel Durum ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı kapsamında 124S231 proje numarasıyla yürütüldü. Araştırmanın uygulamaları Karabük Üniversitesi Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerçekleştirildi.
45 yaşlı birey çalışmaya dahil edildi
Araştırmada Tip 2 diyabet tanısı bulunan 45 yaşlı birey; tekli görev eğitimi, egzersizlere bilişsel egzersizlerin eklendiği ikili görev eğitimi ve kontrol grubu olmak üzere üç gruba ayrıldı. Egzersiz gruplarındaki katılımcılara sekiz hafta boyunca haftada üç gün aerobik, kuvvetlendirme ve denge egzersizleri uygulandı.
Bilişsel egzersiz grubunda ise katılımcılardan egzersiz sırasında dikkat, hatırlama ve düşünme becerilerini kullanmaları istendi. Araştırmayı toplam 37 katılımcı tamamladı.
Bilişsel egzersizlerin etkileri değerlendirildi
Proje kapsamında elde edilen sonuçlarda, bilişsel egzersizlerin eklendiği grupta son üç aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösteren HbA1c değerlerinde kontrol grubuna göre iyileşme görüldü. Aynı grupta öğrenme ve bellek süreçleriyle ilişkili BDNF (beyin türevli nörotrofik faktör) düzeylerinde de kontrol grubuna kıyasla iyileşmeler saptandı.
Araştırmada bilişsel egzersiz grubunda bilişsel durum, hatırlama, dikkat ve planlama becerileri ile reaksiyon zamanında gelişme görüldü. Bu grupta ayrıca uykuya dalma süresinin kısaldığı belirlendi.
Her iki egzersiz grubunda ise yürüme kapasitesi, el kavrama kuvveti, oturup kalkma becerisi ve denge performansında gelişme kaydedildi.
Bulgular daha kapsamlı çalışmalar için yol gösteriyor
Araştırmanın bulguları, Tip 2 diyabetli yaşlı bireylere yönelik egzersiz programlarına bilişsel egzersizlerin eklenmesinin özellikle bilişsel işlevler, reaksiyon zamanı ve bazı metabolik göstergeler açısından ek katkı sağlayabileceğine işaret etti.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların daha geniş katılımlı ve daha uzun süreli çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Projenin yürütücülüğünü Bartın Üniversitesinden Öğr. Gör. Dr. Gizem Mermerkaya üstlenirken, proje ekibinde araştırmacı olarak Karabük Üniversitesinden Prof. Dr. Nurhayat Özkan Sevencan ve Prof. Dr. Hatice Gülşah Karataş, Bülent Ecevit Üniversitesinden Doç. Dr. İlke Erbay; danışman olarak ise Hacettepe Üniversitesinden Prof. Dr. Melda Sağlam görev aldı.
Karabük Üniversitesi akademisyenlerinin araştırmacı olarak katkı sunduğu proje, disiplinler arası bilimsel iş birliği kapsamında Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde egzersiz ve bilişsel işlevler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesine yönelik bulgular ortaya koydu.
.jpg)
