Karabük Üniversitesinde TÜSEB desteğiyle yürütülen projede, birkaç damla kan kullanılarak hücresel yaşlanmayı analiz edebilen yerli bir test kiti ve analiz yöntemi geliştiriliyor. Proje, biyolojik yaşın belirlenmesi ve yaşa bağlı hastalık risklerinin öngörülmesine katkı sağlamayı hedefliyor.
Karabük Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı'nın yürütücülüğünü üstlendiği proje, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı B Grubu Ar-Ge Programı (TÜSEB-B) kapsamında destekleniyor. Çalışmada, biyolojik yaşın belirlenmesine yönelik yerli, yenilikçi ve bütüncül bir analiz yaklaşımı geliştiriliyor.
Doç. Dr. Kayılı: "Hücresel yaşlanma hızını tespit etmeyi amaçlıyoruz"
Projeye ilişkin bilgi veren Karabük Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı, biyolojik yaşın belirlenmesine yönelik yeni bir analitik yöntem ve test kiti geliştirdiklerini söyledi.
Daha önce tükürük örnekleri üzerinden yürüttükleri çalışmada tek bir moleküle odaklandıklarını belirten Kayılı, bu projede ise bütüncül bir yaklaşım benimsediklerini ifade etti.
Kayılı, "Bu projede biyolojik yaş testi için yeni bir analitik yöntem ve kit geliştirmeye çalışıyoruz. Daha önce tükürükten bu tarz bir yöntem geliştirmiştik. Orada sadece tek bir moleküle odaklanmıştık. Burada ise bütüncül bir yaklaşım kullanarak kandaki tüm proteinleri ve bu proteinlerde meydana gelen modifikasyonları inceleyecek, bunların yaşla ilişkili değişimlerini değerlendireceğiz." dedi.
Kronolojik yaş ile biyolojik yaşın her zaman aynı olmadığını vurgulayan Kayılı, geliştirdikleri yöntemin hücresel yaşlanma hızını ortaya koymayı hedeflediğini belirterek, "Biz bu analitik yöntemle hücresel yaşlanma hızını tespit etmeye çalışıyoruz. Geliştirdiğimiz yöntemde çok küçük hacimde bir kan numunesine ihtiyaç duyuyoruz ve analizlerimizi ileri nesil kütle spektromik sistemlerle gerçekleştiriyoruz." ifadelerini kullandı.
Elde edilen veriler sayesinde bireylerin biyolojik yaşlarının kronolojik yaşlarına göre ileride ya da geride olduğuna ilişkin değerlendirme yapılabileceğini aktaran Kayılı, "Bir kişinin normal kronolojik yaşından ileride mi yoksa geride mi olduğu hakkında fikir sahibi olmasını sağlamayı hedefliyoruz. Böylece kişi yaşam tarzında yapacağı değişikliklerle daha sağlıklı bir yaşlanma süreci geçirebilir ve yaşa bağlı hastalıklara daha geç maruz kalabilir." diye konuştu.
Projenin Karabük Üniversitesi yürütücülüğünde sürdürüldüğünü ifade eden Kayılı, örnek hazırlama süreçleri ile analizlerin önemli bölümünün Karabük Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği ve Biyomedikal Analiz Laboratuvarlarında gerçekleştirildiğini söyledi.
Kayılı, "Aynı zamanda Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü ile de iş birliğimiz söz konusu. İleri analizleri burada gerçekleştirerek çalışmayı başarıyla tamamlamayı ve biyolojik yaş test tanı kitini Türkiye'ye kazandırmayı hedefliyoruz." dedi.